VZN: “Eindelijk erkenning voor zelfstandigen, maar de duivel zit in de details.“

Vereniging Zelfstandigen Nederland reageert voorzichtig positief op het wetsvoorstel voor een Zelfstandigenwet die minister Aartsen vandaag in internetconsultatie heeft gebracht. Voor het eerst legt een wet namelijk vast dat zelfstandig ondernemen een volwaardige, bewuste keuze is. “Dit is een wending,” zegt VZN-voorzitter Connie Maathuis. “Jarenlang werden zelfstandigen vooral als probleem behandeld. Deze minister kiest voor erkenning en duidelijkheid en dat verdient steun.”

Criteria via twee toetsen, maar geven die wel duidelijkheid?
Er komt een veilige haven: wie aan de criteria van de zelfstandigentoets en werkrelatietoets voldoet, weet zeker dat hij als zelfstandige werkt. Tegelijk ziet VZN bij nadere lezing van de uitgebreide memorie van toelichting dat de veilige haven veel smaller is dan de wet belooft. “De duivel zit in de details,” zegt Maathuis. “Op hoofdlijnen klinkt het allemaal relatief eenvoudig. Maar in de uitwerking stapelen de voorwaarden zich zo op dat veel echte ondernemers er niet in kunnen komen. Een veilige haven heeft alleen zin als goede zeilers er ook in kunnen. Nu is de ingang zo smal dat juist de groepen waar de discussie over gaat buiten blijven. Dan blijft de onrust bestaan die deze wet wil oplossen.”

Internetconsultatie vandaag van start
VZN gaat de komende weken met de grote achterban na wat dit in de praktijk betekent en dient een uitgebreide consultatiereactie in. “We willen dat deze wet slaagt. Juist daarom moeten we de details ook serieus nemen.”

De documenten voor de internetconsultatie zijn via deze link te lezen.
Reageren op de internetconsultatie is mogelijk tot en met 29 oktober 2026.

Het bericht Erkenning voor zelfstandigen, maar… verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.

De Tweede Kamer debatteert deze week over box 3. Eén groep blijft daarbij vrijwel buiten beeld: zelfstandig ondernemers die vermogen opbouwen om hun eigen risico’s op te vangen en inkomen voor later te regelen. Voor hen is vermogen namelijk niet alleen spaargeld maar ook een buffer voor periodes met minder opdrachten, voor scholing en arbeidsongeschiktheid en voor de oude dag.

Zelfstandigen hebben andere behoeften
Het pensioen dat werknemers via hun werkgever opbouwen valt buiten box 3. Zelfstandig ondernemers regelen hun voorzieningen zelf. Onderzoek van DNB wees eerder uit dat zij hun oudedagsvoorziening anders vormgeven. Ze sparen met name in de zogenoemde vierde pijler (oa aandelen, onroerend goed, spaargeld). Dat wordt wel belast in box 3 en dat doen ze omdat ze deze bestanddelen liquide kunnen maken wanneer dat nodig is.
Dat vermogen niet vastzit maar in geld kan worden omgezet, is juist voor deze doelgroep belangrijk. Mede daarom zijn wij ook tegen een verplichte pensioenregeling voor zelfstandigen. Maar dan moet de overheid zelfstandigen wél de ruimte blijven geven om zelf vermogen op te bouwen.

Waar knijpt het?
Want daar wringt de schoen voor zelfstandigen: het huidige heffingsvrije vermogen van ruim € 59.000 per persoon maakt vanaf 2028 plaats voor een vrijstelling op het behaalde rendement. In de nieuwste plannen gaat dat om € 1.000 per jaar (tegen eerder nog € 1.800 per jaar). Daardoor wordt ook een relatief bescheiden ondernemersbuffer al snel belast. De zelfstandige die doet wat de overheid van ‘m vraagt, namelijk vooruitkijken en zelf risico’s opvangen, houdt zo minder over voor later.

“Van zelfstandigen wordt gevraagd dat ze zelf hun risico’s opvangen en voor later zorgen, dat doen ze ook. Maar dan kan het niet zo zijn dat juist die buffer straks extra wordt belast. Wie verantwoordelijkheid neemt, hoort daar fiscaal niet voor in te leveren”, aldus Connie Maathuis, voorzitter VZN.

Bij eigen wet hoort eigen fiscaal kader
Morgen (donderdag 1 oktober) start de tweede internetconsultatie over de Zelfstandigenwet. Die wet moet duidelijk maken wie als zelfstandige kan werken en welke verantwoordelijkheden daarbij horen. Het is niet logisch om van zelfstandigen te verwachten dat zij hun ondernemers- en sociale risico’s zélf dragen, terwijl het vermogen waarmee ze dat doen fiscaal wordt behandeld als ‘gewoon vrij spaargeld’. Bij een eigen wettelijke positie hoort ook een passend fiscaal kader.

Trampolinerekening biedt oplossing
VZN pleit al jaren voor een trampolinerekening: een aparte en herkenbare rekening waarop een zelfstandige een bedrijfsbuffer kan opbouwen. Het geld is bestemd voor maximaal zes maanden inkomensoverbrugging, gecertificeerde scholing, de premie voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering of de oudedagsvoorziening. Dat is geen vrijblijvende spaarpot en zeker ook geen fiscale vluchtroute. Minister Aartsen kent het voorstel, want het staat in onze strategisch koersdocument ‘Ruim baan voor zelfstandigen’, dat we hem dit voorjaar aanboden.
 
Aandachtspunten
Wij vragen het kabinet en de Tweede Kamer daarom:
1) om het vermogen van zelfstandig ondernemers op een goed afgebakende trampolinerekening buiten box 3 te houden, én
2) de fiscale positie van zelfstandigen in de Zelfstandigenwet mee te nemen, zodat wie zelf voorzieningen opbouwt daar niet op achteruitgaat.

Als van zelfstandigen wordt verwacht dat ze verantwoordelijkheid nemen, moet hen ook de ruimte worden geven om dat te doen.

Het bericht Box 3 mag de zzp’er niet extra bijten verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.

De gisteren gepresenteerde Miljoenennota bevat weinig nieuwe maatregelen die zelfstandig ondernemers daadwerkelijk vooruithelpen. Daar staat de verwachte verdere versobering van ondernemersregelingen wel tegenover.

De startersaftrek wordt afgeschaft. Daarmee verdwijnt ook de daaraan gekoppelde mogelijkheid van willekeurige afschrijving voor starters. Daarnaast worden de stakingsaftrek en meewerkaftrek met 75 procent verlaagd. Dit komt boven op de al ingezette afbouw van de zelfstandigenaftrek. Vooral startende en kleinere ondernemers worden hierdoor geraakt.

Positief is dat de fiscale regelingen voor duurzame investeringen worden verruimd.

Ook werkt het kabinet verder aan de Zelfstandigenwet. Eind september wordt een tweede internetconsultatie over deze conceptwet aangeboden, en tegelijkertijd worden dan ook uitvoeringstoetsen gevraagd. Wij zullen scherp blijven letten op duidelijke en werkbare criteria, zodat echte zelfstandigen en hun opdrachtgevers vooraf weten waar ze aan toe zijn.

De begrotingsplannen zijn nog niet definitief, het minderheidskabinet zal eerst steun moeten vinden voor de voorgestelde maatregelen in het parlement.

Klik hier voor de Miljoenennota 2027 en alle bijbehorende stukken.

Het bericht Miljoenennota 2027 pakt mager uit verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.

Minister Thierry Aartsen stuurde op 10 september een brief naar de Tweede Kamer over de vervolgstappen in de uitwerking van de Zelfstandigenwet. Met deze brief schets hij de route die hij voor zich ziet om een veilige haven te creëren voor zelfstandig ondernemers en hun opdrachtgevers en hen zo rust en duidelijkheid te bieden.

Doel van de wet
De brief geeft aan dat doel van het wetsvoorstel is om meer duidelijkheid te creeren voor zelfstandigen en opdrachtgevers, de zelfstandigen de erkenning te geven die zij verdienen en ook schijnzelfstandigheid tegen te gaan. Uitgangspunten daarbij zijn dat je als zelfstandige onafhankelijk bent van anderen, ondernemersrisico’s draagt waar je ook van kunt profiteren en de vrijheid geniet om je werk zelf te organiseren.

Inhoud conceptwet nog niet bekend
Voor wat betreft de inhoud geeft Aartsen aan dat het wetsvoorstel met twee toetsen werkt met een beperkt aantal concrete criteria. Ten eerste is dat de zelfstandigentoets die ziet op de persoon van de zelfstandige en ten tweede de werkrelatietoets, die ziet op vrijheid van een zelfstandige, diens onafhankelijkheid en dus het ontbreken van ‘gezag’ binnen een opdracht. De eerder nog genoemde toetsingscommissie en sectorale rechtsvermoedens maken geen onderdeel uit van de Zelfstandigenwet. Het kabinet is van mening dat de markt als eerste gebaat is bij duidelijke spelregels.

Internetconsultatie is aanstaande
Eind september zal de minister het wetsvoorstel aanbieden voor een tweede internetconsultatie, dan wordt bekend hoe het wetsvoorstel eruit zal zien. Het wetsvoorstel focust zich op de kern van het eerdere initiatiefvoorstel waar diverse partijen (VVD, D66, CDA en SGP) uit de Tweede Kamer aan werkten en waarop in 2025 een eerste internetconsultatie is gehouden.

Lees hieronder de gehele brief van minister Aartsen:

Het bericht Kamerbrief over Zelfstandigenwet verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.

Vandaag dienden we een reactie in op de internetconsultatie over de Wet Platformwerk. Die wet moet de Europese Richtlijn Platformwerk in Nederland invoeren. VZN steunt de doelen zoals betere arbeidsomstandigheden, meer transparantie over algoritmes en een betere bescherming van persoonsgegevens. Ook is optreden terecht als platforms feitelijk werkgever zijn, maar die verantwoordelijkheid ontlopen. Maar het wetsvoorstel schiet op onderdelen te ver door.

Het rechtsvermoeden van een arbeidsovereenkomst is zo ruim geformuleerd dat ook gewone bemiddeling van zelfstandigen eronder kan vallen. Platforms en intermediairs kunnen daardoor uit voorzorg stoppen met het inzetten van zzp’ers, óók als zij aantoonbaar zelfstandig ondernemer zijn.

Daar komen nog drie zorgen bij:
– belangrijke criteria worden later uitgewerkt zonder volwaardige parlementaire behandeling;
– de Arbeidsinspectie kan het rechtsvermoeden toepassen, waardoor zelfstandigen juist in een lastige bewijspositie kunnen belanden;
– begrippen als ‘digitaal arbeidsplatform’ en ‘tussenpersoon’ zijn onvoldoende duidelijk afgebakend.

We vinden dat deze wet ook goed moet aansluiten op de aanstaande Zelfstandigenwet. Het kan niet zo zijn dat iemand volgens de ene wet ondernemer is en volgens de andere vermoedelijk werknemer. Ook vinden we dat de positie van de bewuste, volwaardige ondernemer leidend moet zijn, ongeacht hoe een opdracht wordt verkregen.

VZN doet in totaal 17 concrete aanbevelingen om het voorstel te verbeteren. De volledige reactie is hieronder te lezen. Vragen of input? Mail ons via info@zelfstandigennederland.nl.

Lees hieronder onze inbreng:

Het bericht Internetconsultatie Wet Platformwerk verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.

Op 3 juli jl dienden we samen met FNV Zelfstandigen een reactie in op de internetconsultatie over de afschaffing van de Wet Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) per 1 januari 2028. Het is de bedoeling deze regeling dan te sluiten voor nieuwe instroom.

De IOAZ is het enige vangnet dat specifiek rekening houdt met de positie van de oudere zelfstandige: iemand van 55 jaar of ouder die z’n bedrijf noodgedwongen moet beëindigen omdat het inkomen structureel te laag is om van te leven. Geen WW, geen IOAW.

Alleen de IOAZ met een vermogensvrijstelling van €175.864 die rekening houdt met hoe ondernemers hun vermogen opbouwen. Voor veel 55+-ondernemers is de overwaarde in de eigen woning het pensioen dat zij opbouwden.  Die IOAZ mét vermogensvrijstelling wordt nu gesloten, zonder gelijkwaardig alternatief. Lees hier onze inbreng en wat we vragen:

Lees hieronder onze gezamenlijke inbreng:

Het bericht Internetconsultatie afschaffing IOAZ | reactie verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.

Vandaag staat in het Financieele Dagblad een interview met VZN-voorzitter Connie Maathuis over de Zelfstandigenwet. Daarin presenteert zij ons voorstel voor de verdere uitwerking van die wet. We delen vanaf nu ook hier een verkorte versie van dat voorstel, voor iedereen die mee wil lezen.

Het probleem zit in de timing
Veel opdrachtgevers zijn gestopt met de inhuur van zelfstandigen. Niet omdat er geen regels zijn, maar omdat de regels achteraf werken in plaats van vooraf. De Belastingdienst beoordeelt een werkrelatie vanaf 2025 pas nadat er al is gewerkt. Wie dan een naheffing of zelfs boetes krijgt, denkt de volgende keer wel twee keer na. Daar zit een groot deel van de huidige terughoudendheid in de markt.

Niet ‘werknemer, tenzij’, maar ‘ondernemer, want’
Het concept-wetsvoorstel van vorig jaar kijkt nog vanuit het verkeerde kader. Het vraagt namelijk wanneer is er werknemerschap? In dat frame is zelfstandigheid altijd een afgeleide. Je bent zelfstandig zolang je niet als werknemer wordt aangemerkt. Wij draaien dat om. De vraag moet namelijk zijn: wanneer is er ondernemerschap? Dus niet ‘werknemer, tenzij’ maar ‘ondernemer, want’. Een eigen vertrekpunt, met een eigen toets en een eigen rechtspositie. Voor ruim 1,2 miljoen mensen voor wie zelfstandig ondernemerschap allang de norm is scheelt dat alles.

Wat we concreet voorstellen
We stellen voor om in de Zelfstandigenwet een eigen status zelfstandige op te nemen. Wie aan de zelfstandigentoets voldoet krijgt die status voor één belastingjaar. Een opdrachtgever kan dan vooraf in het register vaststellen dat de status er is. Als de opdracht voldoet aan een aantal heldere voorwaarden, gaat de opdrachtgever voor de belasting en de premies vrijuit. Dat is wat we de safe harbour noemen.

Niet via een achterdeur toch weer de VBAR binnenhalen
In het huidige conceptvoorstel van vorig jaar zit nog een werkrelatietoets die elke werkrelatie afzonderlijk beoordeelt, met begrippen als inbedding en gezagsverhouding. Daarmee haalt de wet via een achterdeur toch weer de VBAR binnen. Het wetsvoorstel waarvan minister Aartsen niet voor niets het verduidelijkingsdeel kort na zijn aantreden heeft geschrapt. Het verfijnen van het werknemersbegrip levert geen zekerheid op, maar eindeloze rechtszaken. Een eigen vertrekpunt voor zelfstandigheid biedt die zekerheid wel.

Drie sporen voor bescherming aan de onderkant
De bescherming aan de onderkant van de markt regelen we langs drie harde sporen: het uurtariefrechtsvermoeden uit wetsvoorstel 36.783 (de ‘R’ uit VBAR), harde sectorale regels in sectoren met aangetoond misbruik en ruimte voor collectieve afspraken voor zelfstandigen in een zwakke onderhandelingspositie. Het civielrechtelijke werknemersbegrip blijft volledig overeind. Wie meent feitelijk werknemer te zijn, kan dat altijd bij de rechter laten vaststellen.

Wij staan open voor het gesprek
Met dit voorstel reiken we een werkbare uitwerking aan voor opdrachtgevers, zelfstandigen en uitvoerders. Om samen te bouwen aan heldere regelgeving voor zelfstandig ondernemers. We staan open voor het gesprek met alle betrokken partijen over de verdere uitwerking.

De uitgebreide versie hebben we eind mei aangeboden aan minister Aartsen en in juni breder gedeeld met andere ministeries en nu met de buitenwereld.

Lees de verkorte versie van ons voorstel:

Het bericht Een eigen status voor zelfstandigen verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.

UPDATE: het commissiedebat is verschoven van 15 april naar 24 juni 2026.

Op 24 juni as is er een commissiedebat SZW in de Tweede Kamer over arbeidsmarktbeleid. De Kamercommissie praat dan met drie bewindspersonen: minister Hans Vijlbrief (SZW), minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) en staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financien).

Wij vragen oa aandacht van de kamerleden voor samenhang in wetgeving; lees hieronder onze inbreng:

Het bericht Inbreng commissiedebat arbeidsmarkt verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.

Minister Thierry Aartsen schetst In zijn interview met ZipConomy dat hij in vier jaar tijd het zzp-dossier wil normaliseren. Die ambitie waarderen wij. Het is bovendien positief dat hierover voor het eerst in tien jaar een wetsvoorstel door het parlement komt en dat de toon van de minister constructiever is dan we in lange tijd hebben gehoord. Tegelijk vinden we dat een aantal uitgangspunten in het interview het risico in zich draagt dat die juist het tegenovergestelde effect hebben van wat de minister beoogt.

Waar we de minister volgen
De expliciete bevestiging dat zij-aan-zij werken na het Uber-arrest gewoon kán is voor ons een belangrijke stap vooruit. Jarenlang heeft de overheid zelf onduidelijkheid gecreëerd door dit te framen als problematisch of zelfs onmogelijk. Dat een zittende minister dit nu helder uitspreekt, in de Kamer en in de media, doet ertoe. Ook het schrappen van de oude inhuurleidraad bij de Rijksoverheid en het terugkeren naar de Deliveroo- en Uber-criteria beoordelen wij positief. Daarbij hoort wel een duidelijke toets: we zullen het kabinet houden aan een meetbare uitkomst. Groeit de inhuur van zelfstandigen door publieke opdrachtgevers het komende jaar weer of niet?

Het structurele probleem: handhaven zonder duidelijkheid tot 2028 is onhoudbaar
De minister erkent zelf dat opdrachtgevers categorisch zzp’ers weigeren omdat zij de regels niet begrijpen. Tegelijk kondigt hij aan dat de Zelfstandigenwet die deze duidelijkheid moet brengen, pas in 2028 in werking treedt, terwijl de Belastingdienst onverminderd handhaaft op een kader dat hij zelf onvoldoende duidelijk vindt. Dat is een interne tegenstrijdigheid waarvoor echte zelfstandigen in de praktijk de prijs betalen: opdrachten die niet doorgaan, omzet die wegvalt en in sommige sectoren zoals zorg, onderwijs en IT bij de overheid ontstaan acute bezettingsproblemen.

Het argument dat een handhavingspauze ‘vrijheid-blijheid’ zou laten terugkeren vinden we niet overtuigend. Als VZN vinden we dat een tijdelijk moratorium tot de nieuwe wet er is iets fundamenteel anders dan structureel niet handhaven. We pleiten daarom voor tussenmaatregelen, zoals het hoofdzakelijk handhaven bij evident misbruik in combinatie met coulance voor opdrachtgevers die te goeder trouw handelen en actieve monitoring van uitstroom uit zelfstandigheid in deze overgangsperiode.

De €38-grens werkt in de praktijk anders dan in de wet
De minister stelt terecht dat €38 niets zegt over de kwalificatie van de arbeidsrelatie. Als VZN onderschrijven we dat volledig. Maar in dezelfde adem geeft hij aan te verwachten dat opdrachtgevers door deze grens ‘anders gaan nadenken’. Precies daar zit volgens ons het ongewenste effect. We zien nu al dat opdrachtgevers €38 gaan gebruiken als feitelijke ondergrens om risico’s te vermijden. Daarmee ontstaat via de achterdeur een minimumtarief, zonder dat dit expliciet zo is bedoeld of democratisch is vastgesteld. Dat raakt onevenredig sectoren en groepen zoals zorg, cultuur, toerisme, parttime ondernemers en startende zzp’ers. Juist groepen waar de minister zegt voor op te willen komen.

Afschaffing startersaftrek: de motivering klopt niet
De minister stelt dat de startersaftrek ‘niet effectief bijdraagt aan extra ondernemerschap’ en verwijst daarvoor naar onderzoek. Die stelling moet worden onderbouwd. We vragen transparantie over welk onderzoek hier aan ten grondslag ligt.
Daarnaast schuurt de onderliggende redenering. De uitspraak “je bent geen zzp’er voor het geld of voor het fiscale voordeeltje” klinkt sympatiek, maar gaat voorbij aan de realiteit van startende ondernemers. Wij zien dagelijks dat zij juist in de eerste jaren een lage en onzekere omzet hebben en zichzelf moeten voorzien in aov, pensioen en buffers. Passie betaalt geen aov-premie. Het schrappen van de startersaftrek zien we niet als een stap naar een gelijk speelveld, maar als een verhoging van de drempel om te beginnen.

‘Gelijk speelveld’ vraagt om symmetrie
De minister koppelt zijn beleid aan fiscale gelijkheid tussen werknemers en zelfstandigen. Als VZN zijn we voor een eerlijk speelveld, maar dat vraagt om symmetrie. Werknemers beschikken over doorbetaling bij ziekte, vakantiegeld, pensioenopbouw via de werkgever, ontslagbescherming en toegang tot de ww. Zzp’ers regelen dit zelf, vaak tegen hogere kosten. Wij vinden dat fiscale verschillen juist (deels) deze kosten compenseren. Een gelijk speelveld is pas geloofwaardig als ook de andere kant van de medaille wordt meegenomen: toegang tot collectieve voorzieningen onder gunstige voorwaarden of voldoende fiscale ruimte om deze zelf op te bouwen.

Het framewerk: pas op voor beleid op uitzonderingen
De minister verwijst in zijn betoog regelmatig naar ‘schrijnende gevallen’ en ‘foute-boelgevallen’ om strenger beleid te rechtvaardigen. Als VZN erkennen we dat die gevallen bestaan en moeten worden aangepakt. Maar we vinden het onjuist om beleid primair op die uitzonderingen te baseren. De overgrote meerderheid van zzp’ers werkt vrijwillig, bewust en naar tevredenheid zelfstandig. Wij vragen het kabinet om bij elke maatregel expliciet te toetsen: lost dit het probleem op zonder de bewuste en goed functionerende zelfstandige in de weg te zitten?

Dat raakt direct aan het centrale frame ‘normaliseren’. Voor ruim één miljoen werkenden ís zelfstandig ondernemerschap al de norm. De abnormaliteit zit niet bij hen; die zit in een wettelijk kader dat onvoldoende duidelijk maakt wanneer iemand zelfstandig ondernemer is. Normaliseren betekent niet dat we er niet meer over praten. Het betekent dat zelfstandig werken wordt erkend als volwaardige arbeidsvorm en ook zo wordt behandeld in wetgeving en uitvoering.

Wat wij van het kabinet verwachten
Als VZN pleiten we voor serieuze tussenmaatregelen op de korte termijn om de schade van het handhavingsgat tot 2028 te beperken en transparantie over de onderzoeken waarop het kabinet z’n fiscale keuzes baseert. Op de middellange termijn pleiten we voor een Zelfstandigenwet die niet alleen criteria voor zelfstandigheid vastlegt, maar ook de bijbehorende infrastructuur, zoals toegankelijke verzekeringen, vrijwillige pensioenopbouw en een fiscaal kader dat het ondernemersrisico erkent. Wij denken graag constructief mee. Maar dat vraagt ook dat de minister bereid is om een aantal van de posities in het interview opnieuw te wegen.

Het bericht Normaliseren: erkennen wat normaal is verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.

Vandaag vindt het debat plaats over de maatregelen over de hoge energie- en brandstofprijzen. We maken ons zorgen over de voorgenomen plannen omdat die zelfstandige en startende ondernemers flink raken. Maak geen structureel beleid om een tijdelijk probleem op te lossen, vinden wij. Daarom stuurden we onderstaande inbreng aan de Kamerleden.

Kijk hier naar het debat in de Tweede Kamer.

Het bericht Tijdelijk probleem? Geen beleid verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.