Den Haag, 21 januari 2026 – Vereniging Zelfstandigen Nederland (VZN) herkent zich niet in het beeld dat CNV Vakbond schetst alsof alle zelfstandigen en flexwerkers kwetsbaar of arm zijn. De recente CBS-cijfers uit ‘Arme werkenden’ vragen om nuance en niet om een beleidsreflex die het vaste contract tot norm verheft en daarmee ruim 1,2 miljoen zelfstandigen wegzet als een probleem.
Meeste zzp’ers zijn geen flexwerkers in armoede
“CNV gooit in hun reactie flexwerkers en zelfstandigen op één hoop. Dat is onjuist en doet geen recht aan de werkelijkheid”, stelt VZN-voorzitter Connie Maathuis. “De meerderheid van zelfstandigen kiest bewust voor ondernemerschap, heeft een duurzaam verdienmodel en wil geen arbeidsovereenkomst. Zij zijn geen slachtoffer van flexibilisering, maar ondernemers die zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun inkomen en toekomst. Dat er zelfstandigen zijn die het financieel moeilijk hebben valt niet te ontkennen. Maar hetzelfde geldt voor werknemers met een vast contract, om van tijdelijke contracten nog maar te zwijgen. Armoede is geen contractvormprobleem. Het is een inkomens- en zekerheidsprobleem”, aldus Maathuis.
De werkelijke oplossing: duidelijkheid, bescherming en buffers
Waar CNV pleit voor het vaste contract als dominante norm, kiest VZN voor een arbeidsmarkt met drie gelijkwaardige pijlers: werkgevers, werknemers én zelfstandigen. Dat vraagt om gerichte maatregelen in plaats van dwang.
1. Voer een zelfstandigentoets in met voorafgaande duidelijkheid
De voortdurende onzekerheid over wie wel en niet als zelfstandige mag werken ondermijnt zowel zzp’ers als opdrachtgevers. Een heldere zelfstandigentoets met vooraf zekerheid via vier criteria (werken voor eigen rekening en risico, een deugdelijke administratie, ondernemer in het economisch verkeer en het beschikken over een bedrijfsbuffer) maakt een einde aan deze rechtsonzekerheid.
2. Stimuleer de opbouw van bedrijfsbuffers
Wie armoede onder zelfstandigen wil tegengaan moet inzetten op bufferopbouw. VZN pleit ervoor fiscale ondernemersregelingen te koppelen aan het hebben van een bedrijfsbuffer. Vanuit die buffer kunnen verzekeringen, opleidingen en inkomenszekerheid voor later worden gefinancierd. Dat is échte sociale zekerheid voor ondernemers.
3. Investeer in betere voorlichting
Startende ondernemers moeten vanaf dag één weten wat ondernemerschap inhoudt. Betere voorlichting voorkomt problematische situaties achteraf.
Voer versneld de ‘R’ van de VBAR in
Als het CNV werkelijk te doen is om het bestrijden van armoede onder de werkenden dan ligt de oplossing niet in het massaal opleggen van arbeidsovereenkomsten, maar in het zo snel mogelijk invoeren van het Rechtsvermoeden uit de VBAR-wetgeving.
Maathuis: “Die ‘R’ biedt juist bescherming aan de onderkant van de arbeidsmarkt: mensen die nu als zelfstandige worden ingehuurd tegen te lage tarieven zouden vaak beter af zijn met een vast contract. Verwar dat ook niet met een tijdelijk contract, waarbij het maar de vraag is of de betreffende beter af is. Met het rechtsvermoeden kunnen zij worden beschermd zonder dat het échte zelfstandigen raakt. Je lost het probleem van uitbuiting en armoede daar waar het zich werkelijk voordoet dan op en voorkomt dat zelfstandigen die bewust voor ondernemerschap kiezen een arbeidscontract krijgen opgelegd. Bovendien heeft het afgelopen jaar al bewezen dat zzp’ers hier nadrukkelijk niet voor kiezen.”
Gelijkwaardig aan tafel
VZN roept het nieuwe kabinet op om zelfstandigen niet langer te benaderen als een probleem dat moet worden opgelost, maar als ondernemers die substantieel bijdragen aan onze economie en de arbeidsmarkt. Dat vraagt om een gelijkwaardige positie aan de overlegtafels, want alleen met werkgevers, werknemers én zelfstandigen volwaardig aan tafel komen we tot oplossingen die passen bij een moderne arbeidsmarkt.