“Zeer verheugd”. Zo reageert VZN-voorzitter Cristel van de Ven op de antwoorden van de Hoge Raad in de Uber-zaak. De Hoge Raad stelt dat ondernemerschap als volwaardig criterium moet worden meegewogen in de beoordeling van arbeidsrelaties. Dat betekent dat zelfstandigen die in het economisch verkeer handelen als ondernemer hetzelfde werk kunnen doen als werknemers, maar dan in een opdrachtovereenkomst in plaats van een arbeidsovereenkomst. Ook wanneer het structureel, ingebed werk betreft.

“Dit is heel goed nieuws voor alle interim-managers en voor allerlei andere zelfstandigen die bij meerdere opdrachtgevers van waarde zijn door piek en ziek op te vangen”, aldus Van de Ven. De Hoge Raad geeft hen een stevige steun in de rug. Zij kunnen dit werk blijven doen als ondernemer. En dit betekent ook dat de Belastingdienst bij de aanpak van schijnzelfstandigheid persoonlijk ondernemerschap vanaf de start moet meewegen.

De antwoorden van de Hoge Raad op de pré-judiciële vragen van FNV hebben ook consequenties voor de conceptwet VBAR. Daarbij wordt de arbeidsrelatie nu bekeken op opdrachtniveau. Van de Ven: “In de conceptwet VBAR wordt persoonlijk ondernemerschap behandeld als tweederangs criterium. De antwoorden van de Hoge Raad zetten hier een streep doorheen. Persoonlijk ondernemerschap telt.”

Het bericht VZN verheugd over antwoorden Hoge Raad in Uber-zaak verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.

In gesprek met Stan Kaatee en Bart Elshof, ministerie van SZW
Op 11 februari jl. vond een late nieuwjaarsbijeenkomst van VZN plaats. Ondanks barre weersomstandigheden troffen bestuur en leden elkaar in Dudok in Den Haag voor een inspirerende ochtend. Stan Kaatee, DG Werk van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid was gastspreker, op uitnodiging van VZN-voorzitter Cristel van de Ven. Ook Bart Elshof, teamcoördinator ZZP van het ministerie, was erbij. Kaatee en Elshof namen de aanwezigen mee in wetten met betrekking tot de arbeidsmarkt waarmee het ministerie momenteel druk doende is. Uiteraard zoomden we tijdens de bijeenkomst in op de wetgeving die zzp’ers raakt en op hét heikele onderwerp van dit moment, de aanpak van schijnzelfstandigheid.

Bij de start zegt Kaatee dat het ministerie blij is met het initiatief om VZN te starten, nu zo’n vijf jaar geleden. Doordat zzp-belangenbehartigers inmiddels samenwerken in een koepelvereniging hebben zij een duidelijke gesprekspartner gecreëerd voor de politiek. ‘Goed gedaan’, aldus Kaatee.

‘Geen hetze tegen zzp’ers’
Kaatee benadrukt direct daarna dat er vanuit het ministerie geen hetze tegen zelfstandig ondernemers aan de gang is. Het ministerie waardeert de bijdrage die zzp’ers leveren. En iedereen die werkt als zelfstandig ondernemer moet dit ook kunnen blijven doen. Daarom werkt het ministerie aan verdere verduidelijking. Wel is er zorg over schijnzelfstandigheid bij structureel werk. Daar hoort volgens het ministerie een vast contract bij. Over hoeveel schijnzelfstandigen het gaat, verschillen de meningen. Vanuit de zaal wordt teruggegeven dat het om een relatief kleine groep gaat. Kaatee deelt die mening niet. Hij schat in dat het misschien wel om 20 à 30 procent gaat. Dat vindt hij niet klein. Precieze aantallen zijn niet te geven, maar volgens Kaatee zullen het er waarschijnlijk ‘een paar honderdduizend zijn’.

De aanwezigen discussiëren met Kaatee en Elshof over de duidelijkheid van de regels. Volgens het ministerie zijn die ‘in veel gevallen wel helder, maar zijn er zzp’ers die dat antwoord liever niet horen’. Volgens de zzp-vertegenwoordigers zijn de regels in veel gevallen níet duidelijk. Zo velt de webmodule in 30% van de gevallen geen duidelijk oordeel over de aard van een arbeidsrelatie. Opdrachtgevers weten niet goed waar ze aan toe zijn. Hierdoor verliezen momenteel ook echte zelfstandig ondernemers hun opdrachten. Dat is niet de bedoeling van de aanpak schijnzelfstandigheid. ‘Als zelfstandigen ten onrechte niet worden ingehuurd, vinden ze het ministerie aan hun zijde’, aldus Kaatee. Hij vraagt de aanwezigen om via VZN signalen en concrete voorbeelden hierover door te geven. Dan kan het ministerie hier naar kijken en op handelen, indien nodig.

De vaste baan als oplossing?
Er ontstaat een bruisend gesprek over de oplossing tegen schijnzelfstandigheid die het ministerie voorstaat: meer mensen weer een vaste baan, met aandacht voor goed werkgeverschap en flexibiliteit binnen het arbeidscontract. Aanwezigen melden dat dit voor veel zzp’ers die hun opdrachten nu verliezen, niet aan de orde is. De meesten willen het zelf niet omdat er sprake is van slecht werkgeverschap. Maar veel zelfstandigen krijgen ook helemaal geen vaste baan aangeboden. In de bouw bijvoorbeeld, waar veel kleine werkgevers zijn. Voor hen is het aannemen van vaste medewerkers veel te risicovol. Zzp’ers verliezen daardoor hun inkomsten en bestaanszekerheid.

Sociale zekerheid voor zelfstandigen
Is de oplossing niet veel meer gelegen in passende sociale zekerheid voor zelfstandigen? De zzp-vertegenwoordigers vinden van wel. Zelfstandigen kunnen immers net zo goed ziek worden als een ander. Sterker nog, steeds meer zzp’ers ervaren momenteel stress als gevolg van de huidige handhaving op schijnzelfstandigheid. Maar sociale zekerheid gaat verder dan alleen een goed vangnet voor ziekte. Het gaat ook om het aanleggen van een bedrijfsbuffer voor vraaguitval, oudedagsvoorziening en scholing.

Kaatee meent dat er nu te weinig bescherming bij de zelfstandig ondernemer is. Dan doelt hij op zorg en ziekte, pensioen en opleiding. Die issues zitten volgens hem ook in de scope van het ministerie. Maar dat laat onverlet dat het aantal schijnzelfstandigen moet worden teruggedrongen.

De aanwezigen geven aan dat er mogelijkheden zijn voor zelfstandigen om ook sociale zekerheid op te bouwen en daarvoor te betalen. Dan los je veel van de onderhavige vraagstukken op onze arbeidsmarkt op. Zij vragen Kaatee en Elshof om daar goed naar te kijken. Beide heren geven aan dat te willen doen.

‘Dit moeten we vaker doen’
De ochtend eindigt met de conclusie dat we dit vaker zouden moeten doen; een open gedachtewisseling tussen het ministerie en de groep mensen waarover en waarvoor zij beleid maken. Een goed voornemen, dat past bij de start van een nieuw jaar. En waar we zeker meer uitvoering aan willen geven.

Voorzitter Van de Ven bedankt Kaatee en Elshof voor hun bijdrage. Na een foto met de aanwezigen, stappen laatstgenoemden weer op de fiets richting ministerie en praten de zzp-vertegenwoordigers nog met elkaar na.

Het bericht Sfeerimpressie VZN Nieuwjaarsbijeenkomst verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.

Per 1 januari jongstleden is het handhavingsmoratorium op de Wet DBA opgeheven. We hebben jou nodig om vijf korte vragen over de effecten die je hier mogelijk door ervaart, te beantwoorden. Zou je die vragen voor 1 maart willen beantwoorden? Dan nemen we de input mee in de voorbereiding op het zzp-commissiedebat op 12 maart aanstaande in de Tweede Kamer, waar minister Van Hijum en staatssecretaris Van Oostenbruggen aanwezig zullen zijn. Je helpt ons enorm met je antwoorden, dus alvast dank! Luister vooral eerst nog naar de korte boodschap die VZN-voorzitter Cristel van de Ven hierover voor je heeft: klik hier voor het filmpje en de enquetevragen.

Zzp-commissiedebat
Gegevens over het commissiedebat kun je via deze link volgen, ook staan de te behandelen documenten erbij vermeld. Het debat vindt plaats op 12 maart 2025 van 10.00 tot 14.00 uur in de Wttewaall van Stoetwegenzaal in de Tweede Kamer.

Het bericht VZN heeft je hulp nodig verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.

NIEUWSBERICHT – Op 28 januari jl. stuurde minister Van Hijum een brief naar de Tweede Kamer. Daarin reageert hij op het rapport van de commissie OCTAS en op diverse moties. Uit de brief blijkt dat de minister inzet op uitwerking van variant 1 uit het OCTAS rapport. Deze variant beschrijft een vereenvoudiging van de huidige arbeidsongeschiktheidsregelingen voor werknemers, en adviseert een aparte arbeidsongeschiktheidsregeling voor zelfstandigen. De overige varianten van de commissie OCTAS, onder andere over een basisvoorziening voor arbeidsongeschiktheid voor alle werkenden, neemt de minister mee als ‘inspiratie voor de lange termijn’. De minister kiest daarmee een soortgelijke route als zijn voorgangers.

VZN concludeert op basis van de kamerbrief dat er voor zelfstandigen op korte termijn weinig concreets is. De enige zekerheid die zij hebben is dat ze voor 2030 niets van een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering hoeven te verwachten. De negatieve oordelen van Belastingdienst en UWV ten aanzien van de uitvoerbaarheid van de conceptwet BAZ (Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen), in combinatie met de ongewisse uitkomsten van de beoogde versimpeling van de wet WIA, maken de toekomst van een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers hoogst onzeker.

Een collectieve basisvoorziening voor arbeidsongeschiktheid voor alle werkenden zou een echte hervorming zijn van ons arbeidsmarktstelsel. Dit blijkt echter wederom politiek onhaalbaar, getuige de kamerbrief. Tegelijkertijd is werken als zelfstandige ‘here to stay’. Daarom is het wat VZN betreft zaak om op korte termijn te regelen dat zelfstandigen hun ondernemers- en sociale risico’s zelf goed kunnen gaan afdekken. Wachten op vereenvoudiging van de WIA en uitvoerbaarheid van de BAZ gaat daarvoor te lang duren. Zelfregulering kan uitkomst bieden.

VZN-voorzitter Van de Ven: “Stimuleer zelfstandigen tot het zelf opbouwen van een brede bedrijfsbuffer, door fiscale ondernemersvoorzieningen gericht hiervoor in te zetten. Daar kun je nu al mee beginnen. En als men die buffer dan niet alleen kan aanwenden voor het regelen van een voorziening voor arbeidsongeschiktheid maar ook voor vraaguitval en inkomen voor later, sla je meteen meerdere vliegen in één klap”. Daarnaast vraagt VZN aandacht voor oplossingen die zzp’ers helpen voorkomen en begeleiding bieden bij uitval.  Want voorkomen is beter dan genezen.

VZN heeft deze ideeën nader uitgewerkt in het Manifest ‘Werken aan duurzaam ondernemerschap’ en gaat er verder over in gesprek met het ministerie. 

Het bericht Reactie op brief minister over arbeidsongeschiktheid verscheen eerst op Vereniging Zelfstandigen Nederland.